“СЕХРЛИ СЎЗЛАР”
(1-4-синф, 1-машғулот, 45 дақиқа)
Мақсад
- Ўқувчиларда тенгдошлар билан шахслараро муносабатларни "толерантлик"тушунчаси билан таништириш.
Вазифалар
- бир-бирига нисбатан бағрикенг муносабатни шакллантириш ва бошқа одамлар билан тинч-тотув яшаш қобилиятини шакллантириш.
- ўқувчиларларини "бағрикенглик"тушунчаси билан таништириш;
- ассоциатив сериялар асосида бағрикенглик ҳақидаги ўз тушунчаларини излашда иштирокчиларнинг тасаввурини рағбатлантириш;
- зиддиятли вазиятларни ҳал қилишда болаларнинг тажовузкорлиги ва шафқацизлигининг олдини олишга ҳисса қўшиш;
- биргаликда, дўстона ҳаракат қилиш қобилиятини ривожлантириш;
- бир-бирингизга ҳурмат туйғусини ривожлантириш;
Машғулотнинг бориши:
- Ўқитувчининг кириш сўзи:
Салом, ўқувчилар! Сиз билан танишганимдан жуда хурсандман! Болалар, бугун ҳаммангиз жуда чиройлисиз ва мен сизга қараганимда табассум қилаябман.
Хўш сизлар-чи ? Келинг, табассум қилайлик, бугун сизда улар жуда кўп, энди эса бир-биримизга табассум қилайлик.
- Ва энди кайфиятингиз қандай, ўқувчилар? (зўр, яхши ёки мон емас)
- Раҳмат! Энди ўриндиқларингизни олинг. (Болалар 4 гуруҳда ўтиришади, ҳар бир гуруҳда 5 нафардан)
- Табассум ҳар доим мулоқотга, ҳурматга, эътиборга, меҳрибонликка мойил бўлади.
- Бугун сиз билан мулоқотимиз шиор остида ўтказилади:
Биргаликда келиш-бу бошланиш,
Биргаликда қолиш-бу ривожланиш,
Биргаликда ишлаш-бу муваффақият.
Болалар, мен Сизни саёҳатга, сеҳрли сўзни қидиришга таклиф қиламан, бахтсиз ҳодиса юз берди! Ёвуз сеҳргар биз учун жуда зарур сўзни музлатиб қўйди, уларсиз бизнинг уйимизда қувонч ва бахт, бутун ер юзида осойишталик ва тинчлик бўлмайди! Ҳатто ҳамма учун порлаб, қувонч, меҳр ва илиқлик бахш этган қуёш ҳам бундай ёвузликни кўргандан кейин ғамгин бўлиб, унинг нурлари ўчиб кетди. Унга қаранг! (қуёшга ишора қилиб)
- Мен бу сўз яширинган жойга йўлни топдим! Аммо фақат дўстона жамоа барча қийинчилик ва синовларни енгиб ўтиши мумкин! Болалар, Сизнинг синфингиз дўстми? Ушбу сеҳрли сўзни топиш учун тестлардан ўтишга розимисиз?
- Унда олға ! Бир дақиқани ҳам беҳуда сарфламайлик!!!! Менинг қутимда нурлар бор-қуёш калитлари, лекин улар ҳам сеҳрланган! Улар билан қуёшни безаш учун сиз вазифаларни бажаришингиз керак.
Ўйин давомида, ҳар бир бажарилган топшириқдан сўнг, ўқитувчи болаларга рангли қоғоздан тайёрланган янги калитни беради (жами 7 та калит).
Вазифалар
1-вазифа "Мақтов" (1 асосий)
Иштирокчилар айланада туришади. Тақдимотчи ўнгдаги қўшнига илтифот билан келишни ва уни айтишни, қўшнига исм билан мурожаат қилишни таклиф қилади. Иштирокчилар ўз мақтовларини навбат билан талаффуз қилишади.
- Енди биз айланада турамиз ва қўшнимизнинг ижобий фазилатларини номлаймиз.
2-вазифа"Расмни йиғинг"
Иштирокчилар бир гуруҳда ва афишадан ясалган жумбоқларни тўплашади. (олинган расмни картонга ёпиштиринг, расмлар тахтага жойлаштирилади)
3-вазифа "Кишилик хусусиятлари"
Таклиф этилган хусусиятларни яхши ва ёмонга ажратинг.
- Столда карталар бор, 1 ўқувчи 1 картани олиб, уни жойлаштириш яхши хусусиятми ёки йўқми.
Толерантлик, юраксизлик, тушунмовчилик, раҳм-шафқат, кечиримлилик, тез феъл-атвор, юмшоқлик, ёлғончилик, ҳамкорлик, ишонч, асабийлашиш, ҳасад, бепарволик, бефарқлик, сезгирлик, тажовузкорлик, хайрихоҳлик, ҳамдардлик, зийраклак жами (19 дона)
4-вазифа "Вазиятлар"
- Ҳар бир гуруҳ вазият тавсифи билан топшириқ олади. Сиз маслаҳатлашишингиз, барчани тинглашга ҳаракат қилишингиз ва турли ҳолатларда ўзини қандай тутиш ҳақида умумий қарор билдиришингиз керак. 1 дақиқа ўйлаб кўринг.
1 вазият.
Ўйин давомида танаффусда кимдир Сизни қаттиқ итариб юборди. Зўравонга қандай муносабат қиласиз?
2 вазият.
Синфдаги болалар бир-бирларига мобил телефонларини кўрсатишди. Анварнинг телефони йўқ. Болалар унинг устидан кула бошлашди. Сизнинг ҳаракатларингиз қандай?
3 вазият.
Дўстингиз рухсатсиз кундалигингизга қаради ва йигитларга Сизнинг баҳоларингиз қандай эканлигини айтиб бера бошлади. Сиз нима қиласиз?
4 вазият.
Сизнинг синфингизда ғалати бола бор. У кулгили гапиради, ғайриоддий нарсаларни қилади, лекин ҳеч кимга зарар етказмайди. Болалар дарсдан кейин уни масхара қила бошладилар. Сизнинг ҳаракатларингиз қандай?
5- вазифа "Сиз бағрикенгмисиз?"
- Сизнинг столингизда сигналлар бор, мен сизга саволлар бераман, агар жавобингиз ҳа бўлса, менга яшил доирани кўрсатасиз, агар жавобингиз йўқ бўлса, қизил доирани кўрсатасиз. Ҳаммаси тайёрми? Фақат самимий жавоб беринг, майлими?
- Одамларнинг кўнглини кўтариш учун уларга ёқимли гаплар айтишни ёқтирасизми?
- Сиз кўпол ҳазиллардан фойдаланасизми?
- Агар сиз ҳақ эеканлигингизга амин бўлсангиз, бошқа одамнинг далилларини тинглайсизми?
- Сиз ишни ота-онангизнинг илтимосига биноан қиласизми?
- Дўстларингизни хурсанд қилиш учун кимнидир тақлид қиласизми?
- Агар мавзу сизга қизиқ бўлмаса, дўстингиз билан суҳбатни давом эттирасизми?
- Дўстингизнинг ҳақиқатни айтмаётганини билсангиз, уни оқлайсизми?
Раҳмат!
Охирги вазифани бажариб бўлгач, Ўқитувчи қуёшнинг барча нурлари ҳозир порлаётганига эътибор қаратади, унинг иссиқлигидан ёвуз сеҳргарнинг афсуни эриб кетган.
У булутларни қуёшдан олиб ташлайди ва ҳамма "бағрикенглик"сўзини кўради.
- Болалар, энди сеҳрли сўзни ўқиб, одамларга қайтаришимиз мумкин!!!
- Айтинг-чи, сиз илгари бундай сўзни эшитганмисиз: бағрикенглик?
“Толерантлик” лотин тилидан келиб чиққан ва сабр-тоқат, бағрикенглик деган маънони англатади.
- Бу фазилатларга эга бўлган одамни нима деб атаймиз? - Бағрикенг одам!
"Бағрикенглик гулдастаси" Машқи.
- Столда рангли пальма қаламларингиз бор, бирини танланг. 1 бармоғингизга қутулмоқчи бўлган ёмон шахсият хусусиятингизни ёзинг ва кафтингизга яхши шахсият хусусиятингизни ёзинг.
- Сиз ёздингизми? Ва энди кафтлар гулдастасини йиғамиз ва уни "бағрикенглик гулдастаси"деб атаймиз.
Столда сават бор, биз кафтларни унга ёпиштирамиз.
Қуёш сизга хабар юборди, келинг ўқиймиз!
"БОЛАЛАР, МЕН СИЗНИ БУНГА ЧАҚИРАМАН:
- ЯХШИЛИК ҚИЛИШГА ШОШИЛИНГ!
- ҒАЗАБЛАНГАНДА ХОТИРЖАМ БЎЛИНГ!
- ЎЗИНГИЗНИ БОШҚАРИНГ, ЎЗИНГИЗНИ БОШҚАРИНГ!
- СУҲБАТДОШНИ ТИНГЛАШ УЧУН САБР ҚИЛИНГ!
- ЎЗ НУҚТАИ НАЗАРИНГИЗНИ ХОТИРЖАМ ТУШУНТИРИНГ!
- БАҲС НИМА ҲАҚИДА ЭКАНЛИГИНИ ЎЙЛАБ КЎРИНГ."
